حزب الحركة الوطنية التركمانية
Türkmen Milli Hareket Partisi
Rusya; Suriye'ye Müdahalesinde 1. Yılını Doldururken Kazandığı ve Kaybettikleri
Tarih : 2016-10-18 / Yazar : Tarık Sulo Cevizci

Rusya; Suriye'ye Müdahalesinde 1. Yılını Doldururken Kazandığı ve Kaybettikleri 

Rusya, Suriye'ye müdahalesinin 1 yılını doldurur iken geride binlerce yaralı ve yüzlerce ölü bırakmıştır. Rus müdahalesinin en büyük mağduru kuşkusuz siviller olmuştur. Siviller içerisinde savaş ile yakından uzaktan ilgisi olmayan onlarca gazeteci ve sağlık çalışanı da hayatını kaybetmiştir. Bu müdahalenin insani boyutu böyle iken dikkatlerden kaçan kısım ise Rusya'nın bu müdahale sonunda kazandığı ve kaybettiği konularıdır.

Esasında Rusya'nın Suriye'ye askeri mudahlesinde açık ve öne çıkan gerekçesi, düşmenin eşiğine gelen Esad ve rejimini kurtarmak ve muhalefeti bitirmek idi. Esad'ı kurtarmak konusunda nispeten başarılı olsa da tamamen muhalefeti yok etmiş değildir. Bu olayın açık gerekçeleri idi ancak Rusya müdahalesinin Ortadoğu bölgesinde gizli hedefleri olduğunu unutmamak gerekiyor. Belki müdahalenin gerçek nedenleri burada yatmaktadır.

Bu konu altında birçok amaç toplanabilir. Bu amaçların başında tarihi ve klasik bir hedefi olan sıcak sulara inme hedefini gerçekleştirmek vardır. Her ne kadar karasal bir bağlantı kuramamış olsa da Suriye'ye müdahil olarak önceden kurmuş olduğu Tartus'daki deniz üssünü sağlama almış ve güçlendirmiştir. Ayrıca bu üssün yanında Suriye'nin Akdeniz sahil şehri olan  Lazkiye'de Himeyim hava üssü kurmuştur.  Böylece sıcak denizlere inmiş ve bu iki şehirde iki önemli üs inşaa etmiş ve kendi varlığını tartışmasız kılmıştır.

Başka bir amaç ise ABD'nin Ortadoğu coğrafyasında Sovyet Birliği'nin dağılmasından sonra ilerleyişini durdurmak ve dünya sahnesinde meydana gelen sorunlar ve bu sorunlara dair çözüm noktalarında tek kutup anlayışını bitirmek yatmaktadır. ABD'nin ilerleyişi bir bakıma durdurmuş ve Rusya'nın da artık bir kutup olduğunu göstermiştir. Bu amacını özelliklede BM Güvenlik Konseyi'nde birçok kararı kendine bağlaması ile birlikte büyük bir oranda bu amacını gerçekleştirmiş ve başta Ortadogu meseleleri olmak üzeri dünya meselelerinde Rusya, Sovyet günlerindeki konumuna dönmüştür. Zira Rusya etrafında toplanan ülkelere de Suriye'ye koruyarak güvenilir bir müttefik olduğunu göstermiştir.

Diğer bir sebep ise enerji odaklı bir müdahaledir. Batı enerjide Rusya'ya bağımlılığı bitirecek bir proje peşinde idi. Bu proje ise başını Katar'ın çektiği Körfez ülkelerinin enerji ve petrolünü Suriye üzerinde Avrupa'ya taşınması idi. Suriye'ye müdahale ederek Avrupa'nın Rusya'ya bağımlılığını bitireceği projenin önünü geçmiş ve araya bilfiil girerek artık Katar gazı Suriye üzerinde Avrupa'ya gitme hayalini bitirmiştir. Kabaca Rusya başta Türkiye ile mavi akım gibi yaptığı enerji nakil anlaşmaları ve güneyden Suriye'ye girerek artık Avrupa'yı enerji konusunda kendine mahkum etmiştir.

Bir sonraki amaç ise kendine muhalif olan terör örgütleri ve terörist unsurları yok etmek vardır. Başta Kafkas ve Ortaasya menşeli radikal ve köktencileri Suriye'ye cihad adı altında toplayarak toplu halde yok etmek yatmaktadır. Nitekim Suriye olayında birçok Kafkas ve Ortaasya cumhuriyetlerinden birçok cihatçının Suriye'ye gitmesini teşvik etmiş, hatta yolunu açmıştır. Bu kişiler, Suriye'ye geldikten sonra içerlerine yerleştirdiği ajanlar aracılığıyla takip ederek yerlerini tespit etmiş ve toplu halde yok etmiş ve etmeye de devam etmektedir. 

Bir diğer amaç ise ekonomiktir. Son yıllarda Batı blokunun Rusya'ya karşı giriştikleri ekonomik ambargo yüzünden Rus ekonomisinin krize girmiş olmasında yatıyor. Bu ambargoyu delmek ve bitirmek üzere Rus ekonomisinin lokomotifi olan silah sektörünü canlandırmak vardır. Nitekim Rusya Suriye'ye müdahale ederek elinde kalmış silahları dolgun fiyatlardan satma şansı bulmuştur. Pas tutmuş silahları Suriye'de terör ile mücadele adı altında kullanarak İran ve Esat'a fatura etmiştir. Ayrıca yeni geliştirdiği ve deneme şansı bulduğu silahlarını dünyaya pazarlama imkanı elde etmiş ve iyi miktarlarda başta Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere birçok ülkeye satmış ve batmakta olan ekonomisini canlı tutmaktadır. Bu olaya en iyi örnek ise Hazar denizinden güdümlü füzeleri Suriye'deki muhalif mevzilerine fırlatarak pazarlamıştır. 

Zira bu amaçların gerçekleşenleri ya da gerçekleşmeyenlerinin bedelini başta Suriye halkı olmak üzere bölge halkı ödemiş ve akan göz yaşı ve kan Suriyelilerin kanı ve göz yaşı olmuştur. 450 bini aşan ölü, 12 milyon mülteci  onbinlerce öksüz çocuk ve dul kadın, yıkılan bir ülke ve tahrip olan bir tarih geride bırakarak bedel ödenmeye davam etmekte ve sonu kestirilemeyen bir kavga içerisine girerek Putin Rusya geçmişindeki eli kanlı canilerin arasına girmeyi başarmıştır. 
Tarık Sulo Cevizci 
tscevizci@hotmail.com